Στον τομέα της επικοινωνίας άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της μέσα από το «ΣΙΦΝΑΙΚΟ ΦΩΣ», https://sifnaiko-fos.gr/ το οποίο δυστυχώς εδώ και κάποιους μήνες λόγω της ασθένειας της παραμένει χωρίς δημοσιεύσεις.
Στον τομέα της επικοινωνίας άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της μέσα από το «ΣΙΦΝΑΙΚΟ ΦΩΣ», https://sifnaiko-fos.gr/ το οποίο δυστυχώς εδώ και κάποιους μήνες λόγω της ασθένειας της παραμένει χωρίς δημοσιεύσεις.
Τις προτάσεις του κατέθεσε ο Δήμος Σερίφου στο πλαίσιο της διαμόρφωσης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για τον προορισμό, προκρίνοντας μεταξύ άλλων τον αποκλεισμό επενδύσεων που συνδυάζουν τουρισμό και κατοικία καθώς και υποδομών εξυπηρέτησης κρουαζιέρας που δε συνάδουν με τις αντοχές του νησιού.
Ο δήμος αποφάσισε ομόφωνα τα εξής:
-Την πλήρη υιοθέτηση και ένταξη της προτεινόμενης ζωνοποίησης της Μελέτης του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου με τίτλο: «Μεταλλεία Σερίφου: Τεκμηρίωση, αποτίμηση και προτάσεις θεσμικής προστασίας, διάσωσης και ανάδειξης των μεταλλευτικών μνημείων και τοπίων», που αφορά το σύνολο της ευρύτερης περιοχής ύπαρξης των μεταλλευτικών εγκαταστάσεων, δηλαδή από την ευρύτερη περιοχή του Αβυσσαλού, ως τη θέση Χάλαρα της ευρύτερης περιοχής της Βαγιάς, συνοδευόμενη από τις πολεοδομικές προτάσεις που προβλέπονται στην ανωτέρω μελέτη, όπως είναι εγκεκριμένη ομόφωνα από τη Δημοτική Επιτροπή στον χάρτη της ομάδας εργασίας, προσθέτοντας μόνο την οριοθέτηση οικισμού στη θέση Βουνό της περιοχής του Αβυσσαλού.
Επίσης, επανακαθορίζονται τα όρια των δύο παραδοσιακών οικισμών Μεγάλου Λειβαδίου και Μεγάλου Χωριού, όπου προτείνεται μικρή επέκτασή τους, όπως ακριβώς αναφέρεται και στην προαναφερθείσα μελέτη.
-Την οριοθέτηση Ζώνης Προστασίας Φυσικού Περιβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή, που εκτείνεται από Αβυσσαλό ως και τα νότια όρια της ευρύτερης περιοχής της Συκαμιάς. Εντός της ζώνης αυτής οριοθετούνται και δύο Ζώνες Ήπιου Εναλλακτικού Τουρισμού-Αγροτουρισμού, στις περιοχές της κοιλάδας του Καραβά και στην ευρύτερη περιοχή του Σκλαβογιάννη.
-Την οριοθέτηση δύο τμημάτων του οικισμού της Συκαμιάς στις δύο αντικείμενες πλαγιές, καθώς και την οριοθέτηση δυο Ζωνών Ήπιου Εναλλακτικού Τουρισμού-Αγροτουρισμού νοτιοδυτικά του οικισμού και στο σύνολο της κοιλάδας όπου εκβάλουν τα δύο ρέματα.
-Οριοθέτηση Ζώνης Προστασίας Φυσικού Περιβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή βόρεια και βορειοανατολικά από τη «Συκαμιά», που εμπεριέχει τις περιοχές της «Σκάλας», του «Παρασπαριού» και της ευρύτερης περιοχής νότια του παραδοσιακού οικισμού της «Γαλανής» ως τις θέσεις «Καλαβράδου» και «Ποταμιάς».
-Οριοθέτηση του χαρακτηρισμένου παραδοσιακού οικισμού της «Γαλανής» και μικρή επέκτασή του ως τη θέση «Ράχη».
-Οριοθέτηση Ζώνης Ήπιου Εναλλακτικού Τουρισμού-Αγροτουρισμού στην ευρύτερη περιοχή από τον Ευρηνό ως το Βουνάκι και τον Τράχηλα, που εμπεριέχει τις περιοχές Πλατύ Γυαλού, Τριαντάφυλλου, Ξηρού Χωριού, Βαθιάς Λαγκάδας κτλ. και εντός αυτής οριοθέτηση του οικισμού του Πλατύ Γυαλού και του παραδοσιακού οικισμού του Καλλίτσου- Κεντάρχο.
-Οριοθέτηση Ζώνης Προστασίας Φυσικού Περιβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή από τον Τράχηλα ως την Πλαγιά και τη Νόχτα και επανακαθορισμός των ορίων του παραδοσιακού οικισμού της Χώρας εντός αυτής.
-Οριοθέτηση Ζώνης Ήπιας Τουριστικής Ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή από τον Ψηλό Γκρεμνό ως τη Βρουλιά, όπου εμπεριέχονται οι περιοχές Ψιλή Άμμος, Άγιος Σώστης και Λιά.
-Οριοθέτηση Ζώνης Απόλυτης Προστασίας στην ευρύτερη περιοχή του φράγματος στη θέση Στενό και οριοθέτηση του οικισμού του Άη-Γιάννη ανατολικά και κατάντη του Βόρειου Περιφερειακού Οδικού Άξονα.
-Οριοθέτηση Ζώνης Ήπιου Εναλλακτικού Τουρισμού-Αγροτουρισμού στην ευρύτερη περιοχή από τους Κήπους και τη Βρυλωπή μέχρι τον Αυλόμωνα.
-Οριοθέτηση δύο Ζωνών Μεταποίησης και Οχλουσών Δραστηριοτήτων στην περιοχή του Τσιλιπακίου και στην ευρύτερη περιοχή του ΧΥΤΑ από τον Κάμπο Καλού Αμπελιού ως τα Κουπιά.
– Οριοθέτηση Ζώνης Προστασίας Φυσικού Περιβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή του Τσιλιπακίου, νότια της προτεινόμενης Ζώνης Μεταποίησης και Οχλουσών Δραστηριοτήτων. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να εκπονηθεί μελέτη για την κατασκευή εμπορικού λιμένος στον όρμο του Τσιλιπακίου για την φορτοεκφόρτωση αδρανών υλικών και λοιπών εμπορευμάτων.
– Οριοθέτηση Ζώνης Μεταποίησης και Οχλουσών Δραστηριοτήτων στην ευρύτερη περιοχή της Νόχτας, που περιορίζεται αυστηρά στα όρια των ήδη υφιστάμενων οχλουσών δραστηριοτήτων, με ταυτόχρονη απαγόρευση εγκατάστασης νέων οχλουσών επιχειρήσεων, όπου θα τηρείται αυστηρά η κείμενη περιβαλλοντική νομοθεσία και θα υλοποιούνται τακτικοί περιβαλλοντικοί έλεγχοι και τακτικοί έλεγχοι ποιότητας νερού του υδροφόρου ορίζοντα, καθώς ο υδροφόρος ορίζοντας χρήζει προστασίας. Παράλληλα, θα πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για τη μετεγκατάσταση του συνόλου των οχλουσών δραστηριοτήτων σε βάθος εικοσαετίας στις δύο προτεινόμενες νέες Ζώνες εταποίησης και Οχλουσών Δραστηριοτήτων, εφόσον δοθούν τα απαραίτητα για τη μετεγκατάσταση κίνητρα και υλοποιηθούν όλες οι απαραίτητες υποδομές στις ζώνες αυτές και πρόβλεψη εξυγίανσης της Ζώνης Μεταποίησης και Οχλουσών Δραστηριοτήτων της Νόχτας.
– Οριοθέτηση Ζώνης Προστασίας Φυσικού Περιβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή περιμετρικά της Ζώνης Μεταποίησης και Οχλουσών Δραστηριοτήτων του ΧΥΤΑ και από τη θέση «Κουπιά» ως την περιοχή πάνω από την Καμαλαύκα και οριοθέτηση του παραδοσιακού οικισμού του Ράμμου.
– Θέσπιση αυστηρών και διαφοροποιημένων ορίων αρτιότητας και δόμησης, ώστε να αποτρέπεται η διάσπαρτη και η εντατική ανάπτυξη.
– Διατήρηση ή και ενίσχυση των περιορισμών του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος, ως βασικού θεσμικού εργαλείου προστασίας του τοπίου και αναχαίτισης της άναρχης δόμησης.
– Θεσμοθέτηση και ουσιαστική διεύρυνση των Ζωνών Προστασίας του Ιστορικού Μεταλλευτικού Τοπίου που προτείνει η ομάδα του ΕΜΠ, πρόταση που έχει υιοθετηθεί από το Δήμο Σερίφου και από τη μελέτη της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) με τίτλο «Σέριφος: Στρατηγική ολοκληρωμένης χωρικής και τουριστικής ανάπτυξης». Αυτό περιλαμβάνει σαφή χωρικό προσδιορισμό και διαβαθμισμένο καθεστώς περιορισμών, με στόχο την κάλυψη όλων των κρίσιμων αρχαιολογικών, μεταλλευτικών και τοπιακών πόρων (παράκτιοι, χερσαίοι και υπόγειοι), τη διασφάλιση της ακεραιότητας του τοπίου και την αποτροπή της αποσπασματικής ή έμμεσης οικιστικής και τουριστικής πίεσης εκτός των ορίων των οικισμών. Να σημειωθεί ότι και το Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Μνημείων έχει διαγνώσει ότι το μεταλλευτικό τοπίο της Σερίφου βρίσκεται σε κίνδυνο και χρήζει άμεσης προστασίας και ανάδειξης και το έχει εντάξει στον κύκλο 2025 των 25 μνημείων που θα χρηματοδοτήσει μέσω του Παγκόσμιου Ταμείου Μνημείων, ώστε να υλοποιηθούν έργα και δράσεις για τη διάσωση και ανάδειξή του, ενώ ομοίως έχει συμπεράνει και η «Europa Nostra».
– Πρόβλεψη ειδικών ρυθμίσεων και κινήτρων για επανάχρηση παραδοσιακών εγκαταλελειμμένων τμημάτων οικισμών ή αγροτικών κτισμάτων, για κατοικία ή/και φιλοξενία ήπιων τουριστικών χρήσεων, με περιορισμένο επιτρεπόμενο εμβαδόν, με την ύπαρξη της δυνατότητας μόνο πολύ μικρής επέκτασης μέγιστου εμβαδού δεκαπέντε (15τ.μ) τετραγωνικών μέτρων για την κατασκευή κουζίνας (μαγειρείου) και λουτρού.
– Αυστηρή και πλήρης απαγόρευση της ιδιωτικής πολεοδόμησης και αποκλεισμός των στρατηγικών επενδύσεων ή σχημάτων, που συνδυάζουν τουρισμό και κατοικία (ΣΤΚ, ΟΜΑΤ, ΕΣΧΑΣΕ κ.λπ.). Το τουριστικό μοντέλο του νησιού οφείλει να στηρίζεται σε ήπια ανάπτυξη, με ενίσχυση των ειδικών και εναλλακτικών μορφών τουρισμού, που ανταποκρίνονται στη διεθνή ζήτηση για αυθεντικές πολιτιστικές εμπειρίες και διασφαλίζουν υψηλότερη προστιθέμενη αξία ανά επισκέπτη. Η οικονομική βιωσιμότητα εξασφαλίζεται έτσι αποτελεσματικότερα, μέσω επενδύσεων μικρής και μεσαίας κλίμακας, σε αρμονία με το τοπίο, την πολιτισμική ταυτότητα και τα όρια του νησιού.
– Αποκλεισμός των υποδομών εξυπηρέτησης κρουαζιέρας, οι οποίες δεν συνάδουν με το χαρακτήρα, την κλίμακα και τις αντοχές της νήσου Σερίφου και το κόστος των οποίων είναι δυσανάλογο σε σχέση με την οικονομική τους απόδοση.
– Σαφής χωρική κατοχύρωση και ενίσχυση των ζωνών του πρωτογενούς τομέα, με στόχο τη διατήρηση της αγροτικής γης και των παραδοσιακών χρήσεων, σε συνέργεια με την ήπια αγροτουριστική δραστηριότητα, που ενισχύει την τοπική οικονομία.
– Σταδιακή εξυγίανση της Ζώνης Μεταποίησης και Οχλουσών Δραστηριοτήτων της Νόχτας και μετεγκατάσταση των υπαρχουσών οχλουσών δραστηριοτήτων στις δύο προτεινόμενες νέες Ζώνες Μεταποίησης και Οχλουσών Δραστηριοτήτων.
– Στις Ζώνες Ήπιου Εναλλακτικού Τουρισμού-Αγροτουρισμού να δοθεί προτεραιότητα και ενίσχυση με κίνητρα στην αγροτική δραστηριότητα και παραγωγή.
-Στις Ζώνες Ήπιας Τουριστικής Ανάπτυξης να καθοριστούν χρήσεις γης, όροι και περιορισμοί δόμησης, με απώτερο στόχο τον περιορισμό της εκτός σχεδίου δόμησης.
– Καθορισμός περιμετρικής ζώνης προστασίας (buffer zone) γύρω από τον παραδοσιακό οικισμό της Χώρας με ιδιαίτερη έμφαση στην νότια περιοχή ανάμεσα στους οικισμούς Χώρας και Λιβαδίου, με στόχο τη διαφύλαξη του χαρακτήρα του παραδοσιακού οικισμού.
– Κατάργηση της Ζώνης Ήπιας Τουριστικής Ανάπτυξης-Ανάδειξης Πολιτιστικής Κληρονομιάς ανάμεσα στους παραδοσιακούς οικισμούς Μεγάλου Λειβαδίου και Μεγάλου Χωριού και πρόταση να δοθούν κίνητρα για ανάπτυξη δραστηριοτήτων ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού εντός των ορίων των δύο προαναφερθέντων οικισμών και κυρίως του Μεγάλου Χωριού.
– Πλήρης και αυστηρή απαγόρευση κατασκευής πισινών, διακοσμητικών υδάτινων στοιχείων, ανοιχτών κολυμβητικών δεξαμενών και λοιπών ευφάνταστων παραλλαγών της ονομασίας τους, τόσο εντός των οικισμών, όσο και στις εκτός σχεδίου περιοχές. Επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση η κατασκευή μίας μόνο πισίνας σε οργανωμένες τουριστικές μονάδες, με απαραίτητη προϋπόθεση την τεκμηρίωση της αναγκαιότητας κατασκευής της και τη λήψη όλων των απαραίτητων εγκρίσεων και αδειών από το σύνολο των αδειοδοτουσών αρχών, κατά τη διαδικασία έκδοσης της οικοδομικής αδείας και μόνο εφόσον υφίσταται επάρκεια νερού στην περιοχή της κατασκευής.
– Προς στιγμήν δεν θα υποβληθούν συγκεκριμένες προτάσεις περί αρτιότητας και συντελεστών δόμησης για την εκτός σχεδίου δόμηση, διότι δε μας παρουσιάστηκαν καθόλου σχετικά στοιχεία κατά τη διαδικασία της παρουσίασης των εναλλακτικών σεναρίων για τη ζωνοποίηση της νήσου Σερίφου και ως εκ τούτου, επιφυλασσόμαστε να καταθέσουμε συγκεκριμένες προτάσεις περί αρτιότητας και συντελεστών δόμησης για την εκτός σχεδίου δόμηση στην επόμενη φάση.
Περαιτέρω, ο δήμος αποφάσισε κατά πλειοψηφία τα εξής:
-Να επιτρέπεται η σύγχρονη υπόσκαφη κατασκευή κτισμάτων σε άρτια και οικοδομήσιμα με βάση την κείμενη νομοθεσία οικόπεδα εκτός σχεδίου, μόνο σε περίπτωση οικοπέδου, του οποίου η κλίση υπερβαίνει το 35% και να καταργηθεί πλήρως η χορήγηση επιπλέον (bonus) τετραγωνικών για την κατασκευή σύγχρονης υπόσκαφης δόμησης.
– Επέκταση του οικισμού του Λιβαδίου μόνο κατά μήκος του παραλιακού μετώπου, ως το τέλος της παραλίας (μπροστά από την ιδιοκτησία Γουλιέλμου Κωνσταντίνου).
– Οριοθέτηση Ζώνης Ήπιας Τουριστικής Ανάπτυξης από την ευρύτερη περιοχή της Καμαλαύκας ως τα όρια της προτεινόμενης Ζώνης Μεταποίησης και Οχλουσών Δραστηριοτήτων του ΧΥΤΑ, με απαραίτητη προϋπόθεση την τήρηση των όρων και των προϋποθέσεων για την αποτροπή της διάχυσης της εκτός σχεδίου δόμησης και της ένωσης του παραδοσιακού οικισμού του Ράμμου με αυτόν των Λειβαδακίων.
Η δημοσιογράφος Σοφία Κοντογιάννη έχει εργαστεί στις εφημερίδες Ναυτεμπορική (ταξιδιωτικό ρεπορτάζ) και Καλημέρα (τουριστικό ρεπορτάζ), στο τηλεοπτικό Κανάλι 5 (ως αρχισυντάκτρια και συμπαρουσιάστρια των ταξιδιωτικών εκπομπών και ) καθώς και στον ραδιοφωνικό σταθμό 9.84 (εκπομπή Τουριστικό Περισκόπιο).
Κυνηγήθηκε άγρια από τα συμμαχικά υποβρύχια και από το Υ/Β ΚΑΤΣΩΝΗΣ (κυβερνήτης Βασίλης Λάσκος), αλλά κατέληξε στον υγρό του τάφο τον Μάιο του 1943, από πυρά βρετανικού αεροσκάφους που το αναζητούσε επί αρκετό χρονικό διάστημα στις Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη!
https://giannisserfanto.blogspot.com/2020/08/blog-post_56.html
αντιπροσωπεύει τον σύγχρονο άνθρωπο που βρίσκεται μπροστά στο άπειρο του κόσμου, προσπαθώντας να βρει νόημα μέσα στην αποξένωση.
Είναι γήινη — «ελαφρά ντυμένη, με μερικά λεφτά» — αλλά και μεταφυσική, καθώς είναι η μόνη που βλέπει τη σημαία και νιώθει τη «γραμμή του ορίζοντος» να την καλεί.
Μέσα της συνυπάρχουν το προσωπικό και το συλλογικό, το σωματικό και το πνευματικό.
Η παρουσία της στην πλατεία, απέναντι από την εκκλησία, είναι σαν μια σκηνή εξαγνισμού: ο άνθρωπος ενώπιον του φωτός, της ιστορίας και του Θεού — χωρίς πια τίποτα να τον προστατεύει.Ξέρετε η υποψιάζεστε πως υπάρχουν εκατοντάδες ψυχές που επισκέπτωνται το νησί και εχουν αυτην την εμπειρία ειτε λέγονται τουρίστες ειτε επιχειρηματίες αλλά και ντόπιοι ειναι ολοι τους ανθρωποι δεν το βλέπουν ολοι έτσι αλλα υποσεινειδητα εχουν την ενθύμηση οτι ειναι εικόνες θεού ειτε ειναι αθεοι ειτε πιστευουν στον θεό
Πρόσφατα δηλαδή αυτό το καλοκαιρι πήγα στον Πύργο για το πανηγύρι μετα απο δυο χρόνια που λογω υγείας δεν μπορουσα να βοηθήσω εφτιαξα επιτέλους τα γονατα μου με δυο εγχειρήσεις και σταθηκα όρθιος βοήθησα οσο μπορούσα κοινώνησα μετάλαβα μετα απο πολλά χρόνια και κοινωνησα με φιλους και συγγενεις γιορτασα τα 64 γενεθλια μου ολα ηταν ειρηνικά ακομα θυμάμαι την υπέροχη εικόνα της γραμμης οριζοντος το απογευμα ανήμερα της παναγιάς στον Πυργο Δοξα τω θεώ ειπα μέσα μου
Οταν γύρισα στην Χωρα μετα την λειτουργία την πρωινη οπου μαζευτηκαμε οι κτήτορες και καναμε τον απολογισμό ευτυχως βγαλαμε τα εξοδα της προσφοράς πηρα μαζί μου και δυο κομματια πρόσφορο για το καλό τα έβαλα μεσα στον τροβα πηγα στον Βασιλέα για εναν καφε
Εκει έμαθα οτι μια αλοδαπή η οποία ζει στο νησι χρονια εκλεισε το μαγαζί της ανημερα της Παναγιας και πήρε μια ποδιά και ολη την καλή της διαθέση για να ερθει να βοηθήσει στον πύργο οπου χρειαζόταν εκει λοιπόν μια κτητόρισα την εδιωξε λεγοντάς της ότι τι δουλειά εχεις εσυ εδω εισαι ξένη τρα βα στο σπίτι σου εκεινη στεναχωρήθηκε πολυ και εκλαιγε απαρηγόρητη
Με στεναχώρεσε και μου φανηκε αδικο και αποφασισα να πάω και να την βρω στο μαγαζί της μπήκα λοιπόν και της ειπα παρε τουτο το κομματι προσφορο και ελα του χρονου στον Πύργο να βοηθήσεις με ευχαριστησε και ενιωσα την ευγνωμοσυνη της μιας και ειδα μια ανειπωτη χαρά στο προσωπό της
Ειδα στο βλέμμα της την γραμμη του ορίζοντος «Η γραμμή του ορίζοντα δεν είναι ένα σημείο που μπορείς να φτάσεις. Όσο πλησιάζεις, τόσο απομακρύνεται. Κι όμως, χωρίς αυτήν δεν θα υπήρχε τίποτα να διασχίσεις. Είναι εκεί για να σου θυμίζει πως η ζωή δεν είναι η άφιξη, αλλά η πορεία προς κάτι που δεν τελειώνει ποτέ.» Ουσιαστικά, ο ορίζοντας δεν υπάρχει “εκεί έξω” — τον κουβαλάς μέσα σου.
Ολο το νησί και ο κόσμος ζει έτσι αλλοι το καταλαβαίνουν και αλλοι δεν το καταλαβαίνουν και οι ψυχές συνδιαλέγονται κοινωνούν αυτην την μεγάλη αλήθεια του θεού παράγωντας καλό η κακό θλιψη η χαρά η χάρις του θεού βρέχει επι δικαίων και αδίκων
«Το μοναδικό αληθινό νέο είναι πως κανείς δεν αρέσει πια σε κανέναν», γράφει. ο Βακαλόπουλος Μιλούσε για την εποχή που δεν υπάρχει μόνο ένα νησί, γι’ αυτό όλα τα νησιά είναι ίδια, και δεν υπάρχει μόνο ένας άντρας, γι’ αυτό όλοι οι άντρες είναι ίδιοι, αλλά να που ξεπροβάλλει η βασανιστική ψευδαίσθηση των άπειρων καλύτερων επιλογών, λες και ο Βακαλόπουλος περιγράφει τον έρωτα στην εποχή των dating apps και τον αλγόριθμο εκείνο που πλέον όλοι έχουμε στο κεφάλι μας, επιλέγοντας ή απορρίπτοντας αυτόματα ανθρώπους εν ριπή οφθαλμού, σύμφωνα πάντα με τις αυστηρές και πολύπλοκες προδιαγραφές μας
Όπου και να σύχναζε σήμερα η Ρέα Φραντζή, όσο και να μην αναγνώριζε τη σημερινή Μεγαλούπολη , όσο και να τρόμαζε με τα στίφη των τουριστών, ό,τι θα την έσπρωχνε σ’ ένα πλοίο με προορισμό την Σέριφο ή την Πάτμο η άλλο νησί, δεν έχει σημασία ποιο, αρκεί να είναι το «ένα νησί», είναι εκείνη η συγκολλητική ουσία που αισθάνεται κανείς πως κάπου στη διαδρομή έχει χάσει, είναι ο πυρήνας, το κέντρο της ύπαρξής του.
Ὁ Χρήστος Βακαλόπουλος καταφέρνει μέ ἐνάργεια νά καταγράψει τόν χωρισμό μας ἀπό τόν προγονικό τρόπο ἀναπνοῆς. «Ζωή εἶναι –πιά- αὐτό πού δέν ἔχει παρελθόν», πού δίχως ρίζες μᾶς καταντᾶ τουρίστες, νά καπνίζουμε, νά ἀγοράζουμε, νά τρώμε καί νά ἀφοδεύουμε πάνω στή μοίρα τοῦ τόπου μας. Ἴδιοι ὅλοι οἱ χρόνοι, ἴδιοι ὅλοι οἱ ἀνθρώποι, ἴδια ὅλα τά νησιά, ἴδιοι ὅλοι οἱ τόποι, «ἡ Σέριφος δέν ἀναπνέει» ὅλα ἔχουν χάσει πιά τήν ἀναπνοή τους μέσα μας. Τό ἀπολύτως τίποτα κατεδαφίζει τόν πολιτισμό μας, «ξερνάει πάνω μας» τή δικτατορία τῆς διαστροφικῆς ἐλευθερίας της ηθικής του γούστου και του επερχόμενου βελούδινου ολοκληρωτισμου .
Ακόμα κι αν θα βουτούσε και πάλι στα νερά του Αιγαίου, κολυμπώντας προς τη γραμμή του ορίζοντα, θα ήταν η ανάγκη για το παρόν, ένα παρόν που να μεγαλώνει «με τη βοήθεια των ταπεινών αιώνων», το παρόν της δικής της ζωής που θα την καλούσε.
«Αὐτή τή στιγμή λείπει... κολυμπάει…» χάνεται ἀπό προσώπου γῆς, παλεύει κόντρα στη χαίνουσα λήθη, νά ἀξιωθεῖ στ’ ἀνοιχτά τή μυστική ἀπεραντοσύνη ἀπό τό «ἐλθέ» τῆς ἀρχέτυπης κλήσεως. Ἡ γραμμή τοῦ ὁρίζοντος σά μεταφυσική φλέβα ἐπανασυνάπτει τά ρέοντα μέ τά ἀεί μένοντα καί ζέοντα τῶν οὐρανίων πνοῶν.
Πηγή :
Η Παναγία στους Σκοπούς (Παναγία Σκοπιανή) είναι μια πανέμορφη εκκλησία όχι μόνο για την αρχιτεκτονική της, αλλά και για τον φροντισμένο περιβάλλοντα χώρο, όσο και για την περιοχή που βρίσκεται. Θα την βρείτε στη βορειοανατολική Σέριφο μετά τον Καλλίτσο δεξιά σας κοιτάζοντας προς τη θάλασσα. Θα την ξεχωρίσετε εύκολα με τους ολόλευκους τοίχους της και τον χαρακτηριστικό μπλε της τρούλο.
Η επίσκεψη στην Παναγία τη Σκοπιανή θα σας δώσει την ευκαιρία για λίγο περπάτημα, ένα διάλειμμα στη περιήγηση σας στη Σέριφο και θα σας ξεκουράσει στους ίσκιους της. Ενώ η θέα σαγηνεύει και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη.
π. Νικόλαος ΛουδοβίκοςΕίναι οι μέρες αυτές αφιερωμένες στην Παναγία επειδή ακριβώς η ίδια η Παναγία είναι η πιο αφιερωμένη από όλες τις υπάρξεις και μάλιστα αποκαλύπτει ότι το μυστήριο του ανθρώπου είναι αυτή η αφιέρωση. Η αφιέρωση αυτή είναι το μυστικό για να καταλάβουμε, η αναφορικότητα όπως την λέει η νεότερη φιλοσοφία, είναι ο τρόπος που μπορούμε να καταλάβουμε την ανθρώπινη ύπαρξη, γιατί ακριβώς όπως φαίνεται ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι αυτοαναφορικός. Θα έλεγα μάλιστα ότι πιθανώς η μεγαλύτερη ανακάλυψη της ρχαίας και της νεώτερης φιλοσοφίας και της ψυχολογίας ταυτόχρονα είναι αυτή η αναφορικότητα. Κι αν τυχόν χαθεί αυτή η αναφορικότητα με ένα τρόπο που ουσιαστικά αφορά και τον σύγχρονο δικαιωματισμό, αυτό το πράγμα γίνεται φυλακή για τον άνθρωπο. Και αυτό το πράγμα είναι πολύ σημαντικό να το δούμε και θεολογικά.
Το έτεροαναφορικό αντικείμενο είναι η πιο σημαντική ανακάλυψη της φιλοσοφίας και της ψυχολογίας, αλλά και της ανθρώπινης εμπειρίας και το συνέδεσα αυτό σε μια ομιλία που έκανα στο μοναστήρι του Οσίου Δαυίδ στην Εύβοια, που την στιγμή αυτή που μιλάμε σώθηκε ως εκ θαύματος από την φωτιά, για τον παράλυτο. Αυτός ο παράλυτος φτάνει στον Χριστό με μια τεράστια ελπίδα. Η ελπίδα του είναι η ατομική του ολοκλήρωση, να σταθεί στα πόδια του. Και ξαφνικά ακούει κάτι που είναι σκανδαλώδες και για μας και για εκείνον. Μην ανησυχείς του λέει ο Χριστός, συγχωρούνται οι αμαρτίες σου. Μα εγώ δεν ενδιαφέρομαι γι’ αυτό. Έχω έρθει εδώ ζητώντας την θεραπεία μου. Δεν έχω καμία άλλη επιθυμία. Δεν επιθυμώ να σωθώ, ούτε να συγχωρεθούν οι αμαρτίες μου, ούτε να γίνω καλύτερος. Αυτή τη στιγμή θέλω μόνο να περπατήσω. Αυτός ο υπαρξιακός αποπροσανατολισμός ή μάλλον αναπροσανατολισμός που κάμνει ο Χριστός είναι πολύ σημαντικός και απρόσμενος. Του λέει, κοίταξε να δεις, υπάρχει ένα ολόκληρο πακέτο που το παίρνεις μαζί. Δεν μπορείς να πάρεις εκλεκτικά ένα κομμάτι του πακέτου. Δεν μπορεί να γίνεται αυτή η αθλιότητα που γίνεται σήμερα κατά κόρον και προβάλλεται από τα ΜΜΕ, ότι από όλα παίρνω το καλύτερο και δεν πληρώνω τίποτα, έτσι όπως γίνεται στα αμερικάνικα φίλμ που ο ήρωας τα παίρνει όλα και δεν χάνει τίποτα. Αυτό είναι ένα τεράστιο λάθος και δεν συμβαίνει ποτέ στην πραγματική ζωή.
Στην πραγματική ζωή συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή αυτό το οποίο αρπάζω, αυτό που διαλέγω, με ακολουθεί μέχρι τέλους των συνεπειών του. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε. Με φτάνει πάντοτε ως το τέλος. Δεν μπορεί να κλαδέψω τον ναρκισσισμό του άλλου και να μείνει ο δικός μου υπέροχος. Δεν είναι δυνατόν να εκμεταλλευτώ τον άλλο και να μην με εκμεταλλευτούν εμένα. Δεν γίνεται εγώ να αδιαφορώ για τις ανάγκες των άλλων και οι δικές μου ανάγκες να γίνουν τελικά σεβαστές. Αυτό το πακέτο, λέει στον παράλυτο ο Χριστός, πρέπει να το προσέξεις. Μου ζητάς την ατομική σου ολοκλήρωση και εγώ ζητώ την θέση σου μέσα στο σύνολο της κοινότητας. Γιατί αυτό σημαίνει συγχωρούνται οι αμαρτίες σου. Αμαρτίες δεν είναι τίποτα άλλο παρά αποτελέσματα μιας αποτυχημένης κοινωνίας με τους άλλους, με τον Θεό.
Η φοβερή ερώτηση του Χριστού είναι μια ερώτηση αναφορικότητας. Σε τι αναφέρεσαι; Δεν κατάλαβες ότι το πρόβλημά σου είναι ακριβώς αυτή η ελλιπής αναφορικότητα, η ελλιπής παρουσία σου μέσα στην πραγματικότητα των ανθρώπων; Αυτή η ελλιπής σου παρουσία μέσα στην πραγματικότητα του κόσμου, αυτή η ελλιπής σου παρουσία μέσα στην πραγματικότητα του Θεού. Αυτό το πράγμα είναι η αμαρτία. Και αυτό το πράγμα είναι το κακό, και αυτό το πράγμα γεννάει κάθε άλλο κακό, του λέει ο Χριστός. Και αυτά είναι λόγια συγκλονιστικά. ΚΑι για υτούς που τα ακούνε και δεν τα καταλαβαίνουν, ποιος είναι αυτός που συγχωρεί αμαρτίες; Αντί να καταλάβουν την συγκλονιστική διάσταση της δήλωσης του Χριστού, αντί να καταλάβουν την διδασκαλία του Χριστού, αυτοί καθονται και σκέφτονται και λένε ποιος είναι αυτός που συγχωρεί αμαρτίες. Το θέμα είναι, αν κατανοήσεις την φοβερή δυναμική αυτού του υπαρξιακού πακέτου που καταλήγει στην προσωπική σου βλάβη, αλλά αρχίζει με την βλάβη των άλλων, καταλήγει στην προσωπική σου μη ολοκλήρωση, αλλά ξεκινάει με τον αποκεφαλισμό των άλλων, καταλήγει στην προσωπική σου αρρώστια, αλλά στο μεταξύ έχεις εσύ αρρωστήσεις κάποιους άλλους.
Αυτό το πράγμα, είναι το μυστήριο. Και βλέπετε πόσο σύγχρονο είναι το ευαγγέλιο, επειδή μιλάει ο Χριστός ως Θεός μέσα στα ανθρώπινα αυτά που λέει αφορούν τους νόμους της ανθρώπινης ύπαρξης. Αυτό το οποίο ο άνθρωπος είναι κατά φύσιν. Και πρέπει να το καταλάβουμε και εμείς σήμερα με σημερινούς υπαρξιακούς όρους. Και βλέπετε αν το δούμε έτσι καταλαβαίνουμε το μεγάλο πρόβλημα του ανθρώπου, που είναι το πλαίσιο που θα θέσει την ύπαρξή του. Από εκεί ξεκινούν όλα, και από αυτό προέρχονται οι συνέπειες που αντιμετωπίζουμε στην ιδιωτική μας ζωή. Αλλά επειδή ακριβώς είμαστε μέσα στον χώρο της γενικευμένης φιλαυτίας, το να φτάσουμε να δούμε το αίτιο τη στιγμή που μας πονάει το αποτέλεσμα, είναι πργματικά ακανθώδες και δυσεπίλυτο ζήτημα και αυτό ακριβώς αντιμετωπίζουν οι Πνευματικοί, οι Γεροντάδες, αυτοί που ασκούν πνευματική καθοδήγηση. Δεν λέω οι ψυχολόγοι, γιατί αυτοί συνήθως δεν μπαίνουν σε αυτό τον κόπο και το λέω με λύπη αυτό. Οι ψυχολόγοι συνήθως μπαίνουν στην ενίσχυση του ατομικού υποκειμένου, δηλαδή στην ενίσχυση του εγώ, στη διαδικασία να δικαιώσουν το εγώ και το εγώ χάνει ακόμα περισσότερο την αναφορικότητά του, βυθίζεται ακόμα περισσότερο στην αμαρτία αυτή, στην ουσία της αμαρτίας.
Γιατί προσέξτε έχουμε μια ηθικολογική άποψη για την αμαρτία που είναι καταστροφική. Είναι μια νομική αντίληψη της αμαρτίας, σαν να πέρασες με κόκκινο. Δεν είναι ότι πέρασες με κόκκινο. Είναι ότι δεν λειτουργεί οντολογικά η ύπαρξη, όταν δεν υψωθεί στο ύψος των προτάσεων που έχει κάνει ο Θεός για τη δημιουργία. Δεν λειτουργεί δηλαδή η ύπαρξή σου σύμφωνα με το manual της δημιουργίας σου που το ξέρει ο Θεός, αφού αυτός σε έφτιαξε. Και λειτουργούν μετά οι ενδοϋπαρξιακοί νόμοι και έρχονται τα αποτελέσματα που τα βλέπουμε όλοι και δεν τα αναμένουμε δήθεν, όπως είναι και το άλλο το μη αναμενόμενο να πάσχει κανείς σε κάτι που δεν έφταιξε. Ναι αλλά έφταιξαν άλλοι στο χώρο που εσύ πάσχεις. Με βάση το νόμο του χάους μεταφερμένο στα υπαρξιακά φαινόμενα, δεν μπορείτε να φανταστείτε μια δική μου λαθεμένη μου συμπεριφορά πόσο μακριά μπορεί να φτάσει, όπως και ένα αγαθό μου έργο πόσο μακριά μπορεί να φτάσει. Είμαστε όλοι συνδεδεμένοι. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο λάθος από το να νομίζει κάποιος ότι είναι μόνος του. Γιατί δεν είναι μόνος του ούτε ένα δευτερόλεπτο. Γιατί οφείλει την γλώσσα του, την ύπαρξή του, τις χειρονομίες του, τα πάντα σε κάποιον άλλον, από τον πρώτο άλλον που είναι η μάννα μέχρι τον έσχατο Άλλο που είναι ο Θεός ο ίδιος και του οποίου είμαστε εικόνα.
Δηλαδή είμαστε εικονικά πλάσματα όχι με την έννοια ότι δεν είμαστε πραγματικά αλλά είμαστε όντα τα οποία περιέχεται η υπαρξή τους σε μια εικονική οντολογίαπου σημαίνει είμαστε αναφορικά όντα. Και επειδή είμαστε αναφορικά όντα, αμαρτία είναι η παραγνώριση της αναφορικότητας, αμαρτία είναι ο ιδιασμός. Κι αυτή η αναφορικότητα πρέπει να αναλυθεί σωστά για να γίνει κατανοητή. Δεν είναι μια αναφορικότητα επειδή εγώ απλώς αναφέρω τα πάντα στην ύπαρξή μου. Γιατί κι αυτό είναι λάθος. Είναι μια αναφορικότητα πραγματική. Είχα εισάγει τον όρο «η ετερότητα του ετέρου». Όχι η ετερότητα που εγώ του προβάλλω, γιατί η ετερότητα που εγώ του προβάλλω είναι κι αυτή ένα τεράστιο αδίκημα. Κι όμως ένα μεγάλο μέρος της φιλοσοφίας αυτό το υπερασπίζεται. Έχουν όμως λάθος. Και αυτό φαίνεται ότι ο άλλος ανθίσταται όταν του επιβάλλεις το δικό σου νόημα της υπαρξιακής ερμηνευτικής. Αυτό το πράγμα τον οδηγεί σε αντίδραση, Κι αυτό γιατί ο άνθρωπος υπερασπίζεται ένα πυρήνα υπαρξιακό, αυτό το ξέρουν μόνο οι Πατέρες, ο οποίος είναι πραγματικά δικός του και τον οποίο πρέπει να σεβαστείς. Πρέπει να σεβαστείς την αναφορικότητα του άλλου, αυτό που πράγματι είναι ο άλλος. Τότε γεννιέται η έννοια της αμαρτίας. Αμαρτία υπάρχει όταν εσείς καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι από μέρους μου μια υπερβολή, από μέρους μου ένα λάθος, είναι κάτι που είναι αυθάδεια, είναι κάτι που είναι κακό να το κάνω, επειδή έχετε αντιρρήσεις.
Είναι πολύ σημαντικό το πώς θα γίνω δεκτός μέσα σου. Όπως πραγματικά είμαι ή με ψεύτικο πρόσωπο; Η ανάλυση είναι φιλοσοφοψυχολογική αλλά η πραγματική λύση υπάρχει στον θεολογικό χώρο, αν είναι σωστά τοποθετημένος. Γιατί τα λέω αυτά σήμερα; Επειδή θα μιλήσω για την Παναγία. Η Παναγία είναι η τέλεια πραγμάτωση της αναφορικότητας. Είναι πολύ σημαντικό αυτό να το καταλάβουμε με σημερινούς όρους. Το να σας πω ότι η Παναγία είναι μοναδική και σπουδαία αυτό το ξέρετε. Το σημαντικό είναι όλο αυτό το σύμπαν που κτίζει η θεολογία να το καταλάβουμε για να έχουμε κίνητρα. Το έργο της Παναγίας είναι τεράστιο απ’ αυτή την άποψη. Το έργο της είναι η πραγμάτωση του ομοουσίου. Λέω ότι έλεγα προηγουμένως με θεολογικούς όρους. Τι έλεγα προηγουμένως; Η πραγμάτωση της αναφορικότητας των πραγματικών άλλων. Όχι των αφηρημένων άλλων που τους σκέφτομαι για ναρκισσιστική μου απόλαυση. Η πραγματική σχέση είναι να μιλήσω με σας και να προσπαθήσω να σηκώσω το βάσανό του και το πρόβλημά του. Αυτό δηλαδή που κάνει ένας πνευματικός. Αυτή είναι η πραγματική φιλία που μπαίνει ο ένας στον πόνο και στον κόπο του άλλου. Ή ένας γάμος που αν δεν δουλέψει έτσι θα λήξει γρήγορα ειδικά σήμερα που όλοι διδάσκονται να κατασπαράσσουν τους άλλους. Αυτή η απανθρωπιά καλλιεργείται σήμερα, να εκμεταλλεύεσαι τους άλλους χωρίς να κινδυνεύεις.
Πως έγινε αυτή η κίνηση; Λέει, δεν έγινε μόνο με τις δικές της δυνάμεις έγινε και με την χάρη «την χάριν είλκυσεν». Όχι όμως ειδική χάρη, όχι περισσότερη χάρη απ’ αυτή που είχε μέχρι το σημείο αυτό ο οποιοσδήποτε άλλος άνθρωπος. Προσέξτε το. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Πήρε την ίδια χάρη που πήραμε κι εμείς. Το δόγμα της άσπιλης σύλληψης της Παναγίας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας έχει απορριφθεί από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Γιατί απορρίφθηκε; Γιατί η Παναγία αμέσως εμφανίζεται μη γνήσια στην προαίρεσή της. Ήταν απολύτως ευθεία, αφιερωμένη και αναφορική στον Θεό. Αν πούμε ότι έλαβε ειδική χάρη και απαλλάγηκε από τις συνέπειες του προπατορικού αμαρτήματος, δηλαδή από την φθορά, έχουμε λάθος. Πρέπει κάποτε να κουβεντιάσουμε για το λεγόμενο προπατορικό αμάρτημα που είναι μια εφεύρεση του Αυγουστίνου και κανονικά είναι κάτι διαφορετικό, δεν είναι ένα νομικό γεγονός, μια νομική παράβαση, μια αυθάδεια ηθικιστικού είδους, αλλά είναι στην πραγματικότητα είναι ένα λάθος οντολογικό ως δρόμος, αυτό που λέμε η υπονόμευση της αναφορικότητας και μια σειρά συνεπειών και το κακό έτσι πρέπει να το δούμε.
Το αποτέλεσμα λοιπόν της αφιέρωσης της Παναγίας είναι αυτή η απόλυτη αναφορικότητα και αυτό δεν γίνεται με καμιά ειδική προσθήκη χάρης, επειδή αν γινόταν έτσι, αν το έκανε η Χάρις ολόκληρο αυτό το πράγμα καταστρέφεται η ενεργός συμμετοχή του ανθρώπου στο μυστήριο της σωτηρίας. Βαθύτερα καταστρέφεται ο διάλογος, γιατί αναφορικότητα χωρίς διάλογο δεν υπάρχει. Αν είμαι πραγματικός ενώπιον του Θεού πρέπει να μιλάω κι εγώ. Αν είναι ο Θεός πραγματικός μέσα στη ζωή μου πρέπει κι αυτός να μπορεί να μιλάει, γι’ αυτό και η Θεολογία της κτιστής χάριτος έχει απορριφθεί από την Ορθοδοξία. Γιατί; Γιατί ο Θεός πρέπει να είναι άκτιστος όταν μιλάει μαζί μου για νάναι πραγματικός, όπως είναι ο Θεός. Ο Θεός είναι άκτιστος και μιλάει ως άκτιστος με μένα. Αν είναι κτιστός σημαίνει ότι ουσιαστικά μιλάω με τον εαυτό μου σαν σε καθρέπτη. Αυτά είναι μεγάλα θέματα, δεν μπορούμε να τα συζητήσουμε όλα εδώ, αλλά πολλά απ’ αυτά συνδέονται. Δυστυχώς οι Προτεστάντες δεν τιμούν καθόλου την Παναγία, δεν την ονομάζουν Θεοτόκο και λένε απλώς η Μαρία.
Πρέπει να είναι ένα ιστορικό ανθρώπινο πρόσωπο η Παναγία που αποδεικνύει την ελευθερία της και την προαίρεσή της για να έχει νόημα αυτή η αναφορικότητα δια της συνεργείας. Πως ; Να είναι ενεργός κι από την πλευρά της Παναγίας, να το πω απλά. Αυτό σημαίνει συνέργεια. Όταν τραβάνε κάποιον και τον βάζουν στη φυλακή δεν υπάρχει συνέργεια, το αποδέχεται αναγκαστικά. Αυτό δε λέγεται συνέργεια. Συνέργεια λέγεται το μυστήριο της ελευθερίας, της ελεύθερης αγάπης, του ελεύθερου έρωτος, της ελεύθερης αναφορικότητας. Και συνίσταται ακριβώς η θεία εικόνα στον άνθρωπο σε αυτή την ελευθερία. Δεν υπάρχει ο πλήρης άνθρωπος χωρίς την ελευθερία. Ο Θεός αυτή την ελευθερία την σέβεται. Να τον φτύσω, να τον πετάξω στα σκουπίδια. Βλέπετε εγώ δεν σέβομαι την ελευθερία του άλλου να με φτύσει, να με πετάξει στα σκουπίδια, και να με αγνοήσει, και να μη με καταλάβει καθόλου. Κι αν το παρακάνει παίρνω κι ένα πιστόλι και το αδειάζω στο κεφάλι του.
Αυτά τελευταία κακώς τα λέμε γυναικοκτονίες. Ανθρωποκτονίες είναι. Δεν την σκοτώνει επειδή είναι γυναίκα αλλά επειδή ως άνθρωπος δεν αντιλαμβάνεται την ανθρώπινη ύπαρξη που έχει δίπλα του. Το πρόβλημα είναι ανθρωπολογικό και πνευματικό. Δεν είναι πρόβλημα φυλετικής διαμάχης, όπως ανόητα νομίζουν μερικοί. Άλλωστε και άντρες και γυναίκες μπορούν να εξοντώσουν ο ένας τον άλλο τέλεια και βιολογικά και ψυχολογικά χωρίς κανένα είδος όπλου. Αλλά τι να περιμένει κανείς. Η κοινή αντίληψη που έχουμε σήμερα για πολλά πράγματα είναι βαρβαρική.
Δεν υπάρχει λοιπόν άσπιλη σύλληψη, υπάρχει βέβαια κάτι που πρέπει ορθοδόξως να το κατανοήσουμε, υπάρχει και είναι σοβαρό, η αγνή διάθεση των γονέων της. Κοιτάξτε στα παιδιά η προσευχητική διάθεση και η αναφορικότητα των γονέων επηρεάζει. Δηλαδή η Παναγία δεν έχει άσπιλη σύλληψη, δηλαδή ένα όν που δεν πέρασε από τους πειρασμούς του Αδάμ και της Εύας, γιατί αυτό υπονοεί η άσπιλη σύλληψη, είναι η διδασκόμενη από το άγιο παράδειγμα των γονέων της. Ναι αυτό είναι αλήθεια. Είναι βασικό ότι οι γονείς της είναι άγιοι, ο άγιος Ιωακείμ και η αγία Άννα, η εκκλησία γιορτάζει και την σύλληψη της αγίας Άννας, είναι μια μεγάλη πραγματική αγία. Και η Παναγία είναι καρπός αυτής της βαθιάς αναφορικότητας κι ένα δώρο από τον Θεό, και επιστρέφεται σαν δώρο στον Θεό, τριών χρονών την προσφέρουν στον Ναό. Αυτό το πράγμα είναι ένα φοβερό κεφάλαιο για την Παναγία.
Κι εμείς δίπλα σε τόσα ανούσια ίσως που αφήνουμε στα παιδιά μας θα μπορούσαμε να αφήσουμε ένα τέτοιο κεφάλαιο αφιερώσεως. Είναι η μεγαλύτερη προσφορά για ένα παιδί αυτή η αφιέρωση. Και η ίδια το συνεχίζει και το φτάνει στην τελειότητά του. Κατά άνθρωπο κάνει το μέγιστο που μπορεί να κάνει. Και με τον τρόπο αυτό λέει το φοβερό ο Καβάσιλας «έτσι την του Θεού προς εαυτήν στρέφει των οφθαλμών». Ξαφνικά γυρίζει ο Θεός και την κοιτάζει. Δεν μας βλέπει όλους ο Θεός ; Άλλο να μας βλέπει και άλλο να μας κοιτάξει κάποια στιγμή. Αυτή είναι μια φοβερή στιγμή για όλη την ανθρώπινη ιστορία. Και συνεχίζοντας λέει «όπως την έβλεπε κατάλαβε ότι είναι καλή η ανθρώπινη φύση, όπως την είχε φτιάξει. Τέρμα η απογοήτευση που του δίναμε μέχρι τότε. Και τον είλκυσε τον απαθή. Και έγινε εξ αιτίας της άνθρωπος αυτός που δεν ήθελε να δει τον άνθρωπο μπροστά του, λόγω της αμαρτίας. Ακούστε εκφράσεις οι οποίες είναι συγκλονιστικές στην κυριολεξία. Εντάξει μας βλέπει ότι και να κάνουμε ο Θεός, αλλά να γυρίσει να σε κοιτάξει!
Θυμηθείτε το περιστατικό με την αιμορροούσα. Ξαφνικά γύρισε και την κοίταξε. Γιατί η αιμορροούσα δεν του έλεγε έλα και κάνε με καλά, αλλά απορούσε αυτή, είσαι η πηγή της ζωής, είσαι το αληθινό φως; Ξαφνικά ο άνθρωπος προσελκύει την προσοχή του Θεού. Όπως ένας πατέρας που έχει είκοσι παιδιά και γίνεται σπίτι ο χαμός και ένα παιδί τον κοιτάζει και ρωτάει, πατέρα ποιος είσαι εσύ που κάνεις όλα αυτά τα εξαίσια, και γυρίζει και αρχίζει και τον κοιτάζει ο πατέρας. Εγώ το έχω ονομάσει αυτό «ανθρωπισμός εν συνεργεία» γιατί υπάρχει και ο αποσυνδεδεμένος ανθρωπισμός της αναγέννησης. Εδώ είναι ένας ανθρωπισμός άλλου είδους που δεν καταλύεται ο άνθρωπος, αλλά ενισχύεται άπειρα, επειδή ελκύει ξαφνικά τον Θεό τον ίδιο. Και γίνεται άνθρωπος, τολμηρότατη κουβέντα, εξ αιτίας της ο Θεός. Βλέπει μια τόσο καθαρή αφιέρωση, τόσο καθαρή αναφορικότητα, τόσο υπέροχη προσήλωση, τόσο μεγάλη και ερωτική, αδιάσπαστη και χωρίς φιλοδοξίες και χωρίς ιδιοτέλεια αφιέρωση.
Δεν θέλει να καθιδρύσει καμιά φιλοσοφική σχολή η Παναγία, δεν θέλει καμιά παραπομπή στον εαυτό της, θέλει μονάχα να μιλήσει εκείνος, να δει εκείνον, να αφιερωθεί σε εκείνον, να δείξει μέσα στην ύπαρξή της εκείνον. Και βεβαίως λόγω αυτής της αφιέρωσης που είναι απόλυτη αποκτάει το δικαίωμα και της ψυχοσωματικής ανάληψης της ανθρώπινης φύσης. Εδώ είναι συγκλονιστική αυτή η λεπτομέρεια. Του δίνει η Παναγία το δικαίωμα να ενσαρκωθεί, όπως είναι ψυχοσωματικά παραδομένη σ’ αυτόν, του δίνει το δικαίωμα να παραλάβει την ανθρώπινη φύση. Όχι πλέον να διαλέγεται εξωτερικά μαζί της αλλά να γίνει ένα μαζί της. Είναι συγκλονιστικό. Όπως το λέει σε άλλο σημείο «ηράσθη ο Θεός γεννηθήναι εκ των αυτής αιμάτων». Τολμηρότατες εκφράσεις, ερωτεύθηκε να γεννηθεί από τα αίματά της. Είναι συγκλονιστικές επειδή η Παναγία φαίνεται ότι μέσα στη ζωή της γίνεται ήδη ένα με τον Χριστό πριν την ενσάρκωση. Η ενσάρκωση είναι απλώς ο καρπός της ζωής της, είναι πολύ φυσιολογική, γι’ αυτό λέει ο Καβάσιλας κάπου, όταν έρθει η ώρα και της λέει ο άγγελος θα γεννήσεις τον Χριστό, δεν λέει αδύνατον να γίνουν αυτά, απλώς ρωτάει μόνο για τον τρόπο που είναι παρθένος και πως θα γίνει αυτό.
Και συνεχίζει ο Καβάσιλας, έτσι καταλαβαίνουμε δύο πράγματα, ότι ο κόσμος έγινε για χάρη της Μαρίας, όλος ο κόσμος έγινε για να εμφανιστεί η απόλυτη αναφορικότητα, η απόλυτη Παναγία, η απόλυτη ύπαρξη σε αναφορά προς τον Θεό. Έγινε μητέρα αυτουνού που ήταν δίκαιο να είναι μάννα. Δεν χρειαζόταν κανένας άλλος λόγος για τον Θεό να σαρκωθεί παρά για να γίνει υιός αυτής της μητέρας. Τι έκανε λοιπόν αυτή η γυναίκα το οποίο μέσα στην αυτοαναφορικότητά της μας αφορά όλους ; Μας έκανε όλους αναφορικά όντα. Δηλαδή πρώτον μας έμαθε πως γίνεται η προσευχή. Δεν ξέραμε πως γίνεται η προσευχή. Αν διαβάσετε τον Επίκουρο θα καταλάβετε γιατί. Όχι λέει, μη μου μιλάτε για προσευχή,δεν υπάρχει τίποτα πιο αστείο απ’ αυτό. Γιατί αν μας ακούσει ο Θεός, οι μισοί άνθρωποι πρέπει να καταστραφούν, αφού οι άλλοι μισοί εύχονται εναντίον τους. Η προσευχή είναι μυστήριο πράγμα, δεν ξέρουμε τι είναι. Εδώ όμως η προσευχή είναι έκφραση μιας απόλυτης αγάπης που απαντά σε μια απόλυτη αγάπη.
Και δεύτερον, έκανε αυτό που θα έκανε μετά από λίγο ο Χριστός. Κουβάλησε όλο το ανθρώπινο γένος .Κουβάλησε την ανθρώπινη φύση στο θυσιαστήριο αυτό της υπάρξεώς της προς τον Θεό. Λέει κάπου ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ότι η Παναγία είναι η πρώτη ησυχάστρια, ανακάλυψε την ησυχαστική προσευχή. Γιατί στην προσευχή όλοι φώναζαν προς τον Θεό, κάμναν και θυσίες, ο Θεός άλλοτε άκουγε, άλλοτε όχι. Φωνασκίες είναι οι θυσίες τόσοι ταύροι, τόσα … Φωνάζουμε προς τον Θεό αυτά που θέλουμε. Η ησυχαστική προσευχή είναι άλλο πράγμα. Είναι η είσοδος της καρδιάς στον νου εν Αγίω Πνεύματι . Ο άνθρωπος ζητά το απολύτως ουσιώδες και αυτό το ξέρει ο Θεός. Είναι μια προσευχή αφιερώσεως. Και όταν αφιερώνει κανείς τον εαυτό του στον Θεό μετά από λίγο θα καταλάβει ότι τα πάντα πρέπει να αφιερωθούν στον Θεό. Είναι η ίδια η βαθιά λογική της προσευχής όπως μας την έδειξε η Παναγία. Δεν μπορώ να λέω Θεέ μου αφιερώνομαι σε σένα και την ίδια στιγμή να αφήνω όλα τα πράγματα γύρω μου αναφιέρωτα. Αφιερώνω τον κόσμο στον Θεό, αφιερώνω τους ανθρώπους στον Θεό δι εμού. Το έδειξε η Παναγία. Δεν είναι μια ιδιοτελής προσωπική προσευχή και δεν είναι μια ιδιοτελής κλεισμένη στον εαυτό της ψυχοβιολογική ύπαρξη, είναι μια ύπαρξη που ανέλαβε την πρεσβεία υπέρ παντός του γένους. Και κατάλαβε την φονικότητα της κατάστασης που ζει το ανθρώπινο πλάσμα ακούγοντας τους ανθρώπους να ζουν τον θάνατο και την φθορά. Να υποφέρουν μαρτύρια που απορρέουν από την πτώση και την καλλιέργεια της πτώσης που κάνουμε ευχαρίστως.
Αυτό το πράγμα που έβλεπε η Παναγία την οδήγησε να καταλάβει το μαρτύριο που υφίσταται η ανθρώπινη ύπαρξη, και το περιεχόμενο της προσευχής και της αφιερώσεώς της έγινε όλο το ανθρώπινο γένος. Και με την έννοια αυτή είναι μια πρώτη πραγμάτωση του ομοουσίου. Ανθρώπινα η Παναγία μίλησε για όλους μας. Αναφερόταν σε όλους μας και στον Θεό ταυτόχρονα. Ήταν δική μας και του Θεού. Δική του και δική μας ταυτόχρονα. Ήταν το κατοικητήριο όλης της ανθρωπότητας προτού εμφανιστεί η ανθρώπινη φύση του Χριστού στην οποία πραγματικά φιλοξενείται όλο το ανθρώπινο είναι. Και με την έννοια αυτή το έργο της Παναγίας είναι συγκλονιστικό. Και δεν μπορούμε να φανταστούμε κανένα ανθρώπινο έργο το οποίο μπορεί να συγκριθεί με αυτό. Ο Ηράκλειτος ανέβηκε σε κάποια ύψη με το νου του αλλά ήταν βυθισμένος στα πάθη του. Ευχόταν όλοι οι Εφέσιοι να χαθούν που δεν καταλάβαιναν τα λόγια του.
Η Παναγία όμως όλους, τους ανόητους, τους ασύνετους, τους τρελούς, τους συμπονεί, τους έδωσε ύπαρξη μέσα της. Και έτσι εικόνισε την μεγάλη αγάπη του Θεού, και εικόνισε το ομοούσιο με ένα τρόπο ανθρώπινο για να ρθει ο Χριστός να το πραγματοποιήσει μετά στην εντέλεια και να μας δείξει και τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να συνεχίσουμε την πραγμάτωσή του μέσα στην Εκκλησία με την χάρη των μυστηρίων αλλά και με την προσωπική μας άσκηση με το μυστήριο του Σταυρού που δεν είναι τίποτα άλλο από την πράξη με την οποία εισέρχομαι στο μυστήριο της ετερότητας του ετέρου. Ο Σταυρός αυτό είναι, να καταλάβω τον άλλο έτσι όπως είναι, και όχι όπως τον θέλω. Γιατί αν τον καταλάβω όπως τον θέλω θα με σταυρώσει αυτός, αν τον καταλάβω όπως είναι θα σταυρωθώ μόνος μου, αλλά αυτός ο σταυρός είναι σωτήριος μετέχει στον Σταυρό του Χριστού και θα κερδίσω τον άλλο και την αιώνια ευγνωμοσύνη του. Θα γίνω εγώ εκκλησία για τον άλλο με ένα τρόπο που θα επιτρέπει στα αλήθεια να καταλάβω κάτι απ’ αυτό που είναι η βασιλεία του Θεού.
Πύργος Σέριφος ανήμερα της παναγιάς