19 Σεπ 2012

Πρόγραμμα συλλογής βρόχινου νερού σε όλα τα νησιά των Κυκλάδων

 Μεταλική δεξαμενή τής coca-colla κοντά στήν θέση πιατάκι

Στη Φολέγανδρο, οι κάτοικοι είναι εδώ και χρόνια εξοικειωμένοι με τη συλλογή του βρόχινου νερού για το πότισμα και τη λάτρα του σπιτιού. Ανέκαθεν η περιοχή αντιμετώπιζε πρόβλημα λειψυδρίας. Στο νησί υπάρχουν 2.500 στέρνες και ομβριοδεξαμενές και ίσως αποτελεί μοναδικό παράδειγμα αδιάκοπης συνέχισης αυτής της παράδοσης στις Κυκλάδες, όπου στα περισσότερα νησιά η τελευταία εξέλιπε όταν απέκτησαν δίκτυο ύδρευσης

. Ωστόσο, η συλλογή του βρόχινου νερού επανέρχεται προσαρμοσμένη στις σημερινές τεχνολογικές εξελίξεις, ώστε να συντελέσει στην κάλυψη των αυξημένων αναγκών που δημιουργούν ο τουρισμός και οι κλιματικές αλλαγές. Αρχή από τη Σύρο Τα τελευταία χρόνια εφαρμόζεται στις Κυκλάδες πρόγραμμα συλλογής ομβρίων υδάτων. 

Πρόκειται για μια συνεργασία του Μεσογειακού Γραφείου Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό και την Αειφόρο Ανάπτυξη, με τη Global Water Partnership Mediterranean, και χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Αποστολή Νερό» της Coca Cola Τρία Εψιλον και Coca Cola Hellas. Ξεκίνησε αρχικά από τη Σύρο, την Τήνο και τη Νάξο το 2009, την επόμενη χρονιά επεκτάθηκε σε Ανάφη, Σαντορίνη, Νάξο, Ηρακλειά, Κουφονήσια, πέρυσι έφτασε σε Μήλο, Σίκινο, Φολέγανδρο, Σίφνο, Σέριφο. 


Προς το τέλος της άνοιξης υπολογίζεται να ξεκινήσουν τα έργα στην Ανδρο, την Κέα, την Κύθνο, την Πάρο, την Αντίπαρο και την Αμοργό. Σκοπός του προγράμματος, είναι, πέραν της εξοικονόμησης νερού και εξασφάλισής του με συστήματα συλλογής, «να καλλιεργηθεί στους κατοίκους μια νέα κουλτούρα του νερού και να γίνουν ακόμη πιο υπεύθυνοι καταναλωτές», εξηγεί η κ. Κωνσταντίνα Τόλη, υπεύθυνη διαχείρισης του προγράμματος στη GWP Med. Μέχρι στιγμής έχουν κατασκευαστεί 31 έργα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται τα εξής:

 Στο δημοτικό σχολείο Βάρης στη Σύρο, επισκευάστηκε δεξαμενή χωρητικότητας 500 m³ και τοποθετήθηκε σύστημα παραγωγής πόσιμου νερού και διάθεσης του νερού με τιμή 50 λεπτά/20 λίτρα. Το διαχειρίζεται και εισπράττει ο Δήμος, με σκοπό να συντηρεί και να καλύπτει τα έξοδα λειτουργίας του συστήματος (φίλτρα κ.λπ.). 


Στην Ηρακλειά επισκευάστηκε δεξαμενή της μοναδικής πηγής του νησιού. Αποκαταστάθηκαν οι ρωγμές και τοποθετήθηκε μόνωση με υλικά κατάλληλα για πόσιμο νερό. Το συλλεγόμενο νερό διατίθεται σε όλους τους κατοίκους. Παρόμοιο έργο έγινε στα Κουφονήσια, επισκευάστηκε μία από τις δύο κοινοτικές δεξαμενές του νησιού εσωτερικά και εξωτερικά. 

Το συλλεγόμενο νερό είναι διαθέσιμο προς όλους τους κατοίκους του νησιού. Στο νηπιαγωγείο Ημεροβιγλίου στη Σαντορίνη, επισκευάστηκε η επιφάνεια συλλογής βρόχινου νερού-ταράτσα και έγιναν συνοδά υδραυλικά έργα. Το νηπιαγωγείο «έβαζε» νερό, επειδή το κτίριο είναι παλαιό και ανεπαρκώς συντηρημένο. Μετά την επισκευή, αφενός συλλέγεται το βρόχινο νερό στην κεντρική δεξαμενή του σχολείου και είναι διαθέσιμο για μη πόσιμες χρήσεις, και αφετέρου αποφεύγεται η υγρασία μέσα στον χώρο του Νηπιαγωγείου. 

 Στη Φολέγανδρο επισκευάστηκε μια αγροτική δεξαμενή στη θέση Μαραβάς – Αγιος Σώστης. Επίσης, αποκαταστάθηκαν οι ρωγμές και μεγάλης έκτασης ζημιές σε μια παλαιά χειροποίητη δεξαμενή, η οποία είναι προσβάσιμη μόνο με τα πόδια ή με μουλάρια, προκειμένου να διατίθεται το συλλεγόμενο βρόχινο νερό στους κτηνοτρόφους της περιοχής. Στον Αρτεμώνα της Σίφνου αποκαταστάθηκε ένας ανεμόμυλος, από την ενέργεια του οποίου τίθεται σε λειτουργία μια αντλία νερού από πηγάδι που συλλέγει το βρόχινο νερό από τα όμορα κτίρια. 

Το νερό διατίθεται προς το παρόν για πότισμα, ενώ στο μέλλον υπάρχει η σκέψη να δημιουργηθεί παραδοσιακό εργαστήρι αγγειοπλαστικής, κατεξοχήν σιφναίικη τέχνη, που θα χρησιμοποιεί το νερό αυτό. Πέντε μέτρα για την εξοικονόμηση υδάτινων πόρων «Τον νου σου στο νερό», είναι το σύνθημα με το οποίο προτρέπονται οι κάτοικοι της Κύπρου να εξοικονομούν νερό, ακολουθώντας απλές πρακτικές και εφαρμόζοντας μέτρα περισυλλογής του. 

Σε πρόσφατη ημερίδα με θέμα την εξοικονόμηση των υδάτινων πόρων, ανακοινώθηκαν πέντε μέτρα που προωθεί η δική μας Ειδική Γραμματεία Υδάτων του ΥΠΕΚΑ. Τα μέτρα συνίστανται: - στην υποχρεωτική εγκατάσταση εξοπλισμού εξοικονόμησης νερού στις νέες κατοικίες, - στην παροχή οικονομικών κινήτρων για την εγκατάσταση εξοπλισμού σε παλαιές κατοικίες, - στη χρήση των ομβρίων υδάτων για πότισμα ή άλλες δευτερεύουσες χρήσεις σε περιοχές προτεραιότητας, - στην υποχρεωτική κατασκευή στερνών και δεξαμενών για τα όμβρια, - στη θεσμοθέτηση Εθνικού Σήματος Εξοικονόμησης Νερού. 

 Παραδείγματα εξοικονόμησης σε χώρες όπως η Πορτογαλία, η Αυστραλία, οι ΗΠΑ και η Κύπρος παρουσιάστηκαν επίσης στο πλαίσιο της ημερίδας. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασαν στελέχη της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων του ΥΠΕΚΑ, έργα ύψους 60 εκατ. ευρώ θα χρηματοδοτηθούν από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη», για την αναβάθμιση εγκαταστάσεων, αγωγούς μεταφοράς και σχετικές μελέτες. 

 Αναβίωση ξεχασμένων τεχνικών Η πρακτική της συλλογής του βρόχινου νερού από στέγες και άλλες επιφάνειες χρησιμοποιείται άλλοτε με απλές (δοχεία, στέρνες) κι άλλοτε με πιο σύνθετες τεχνικές (υπόγεια φράγματα), που έλκουν την καταγωγή τους από την αρχαία Ελλάδα ή τη βόρεια Αφρική. 


Είναι χαρακτηριστικό ότι «σε ορισμένες αγροτικές περιοχές, το βρόχινο νερό αποτελεί ακόμη και σήμερα πηγή πόσιμου νερού. Οι κάτοικοι το απολυμαίνουν τοποθετώντας ένα κομμάτι ασβέστη μέσα», περιγράφει η κ. Τόλη. Δεδομένου ότι στόχος παραμένει η σωστή διαχείριση των υδάτινων πόρων, η αναβίωση παραδοσιακών τεχνικών συλλογής και διαχείρισης υδάτων που έχουν παραμεριστεί και αντικατασταθεί από σύγχρονες τεχνικές, που μερικές φορές είναι λιγότερο αειφόρες, είναι κίνηση θετική.

 Στο πλαίσιο αυτό, η συλλογή ομβρίων υδάτων, με δεδομένη την παράδοσή της στην Ελλάδα, έχει πολλά να δώσει. Eπιμόρφωση υδραυλικών Παράλληλα, «σκοπός είναι να εξοικειωθεί και η νέα γενιά με πρακτικές ορθής διαχείρισης του νερού», σύμφωνα με την κ. Τόλη. Στο πλαίσιο του προγράμματος περιλαμβάνονται έργα σε σχολεία, όπως στα προαναφερθέντα της Σύρου και της Σαντορίνης, αλλά και επιμορφωτικά σεμινάρια για τεχνίτες, υδραυλικούς κ.ά. Ολες οι επισκευές συστημάτων συλλογής βρόχινου νερού συνοδεύονται απαραίτητα από έργα επανάχρησής τους για πότισμα, πλύσιμο, καζανάκια κ.λπ. 

Επιπλέον, την άνοιξη υπολογίζεται ότι θα μοιραστεί στους κατοίκους των νησιών ένα σύστημα εξοικονόμησης νερού, που θα αποτελείται από δύο ακροφύσια για βρύσες (της κουζίνας και του νιπτήρα) και ένα ακροφύσιο για το ντους. «Αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι η μέση ημερήσια κατανάλωση είναι στα 200 λίτρα/άτομο, η εξοικονόμηση νερού της τάξης του 40% σημαίνει ότι σε ετήσια βάση μπορούν να εξοικονομηθούν περίπου 43.000 λίτρα ή 43 m³ νερού ανά άτομο.

 Με μέση χρέωση 2 ευρώ ανά m³ μπορούν να εξοικονομηθούν 86 ευρώ/άτομο/έτος ή αλλιώς για μία τετραμελή οικογένεια ώς 344 ευρώ/έτος», καταλήγει η κ. Τόλη. Το ζήτημα της εξοικονόμησης νερού έχει απασχολήσει την Κύπρο αρκετά νωρίτερα από ό,τι την Ελλάδα. Η Κύπρος, με το ζήτημα λειψυδρίας και τη μεταφορά νερού να την ταλανίζει, ενδεχομένως να αποτελέσει σύντομα επόμενο σταθμό επέκτασης του προγράμματος συλλογής ομβρίων υδάτων. 

Σε νησί της Μάλτας

 Προς το παρόν, αυτή την περίοδο ξεκινά σταδιακά η εφαρμογή του στο νησί Γκότζο της Μάλτας. Η χώρα έχει χαρακτηριστεί από την Ευρωπαϊκή Ενωση «περιοχή ξηρασίας». Σε μεγάλο ποσοστό εξαρτάται από τη μέθοδο της αφαλάτωσης για να καλύψει τις ανάγκες της σε νερό. Στο 15.000 κατοίκων νησί Γκότζο, το οποίο εφαρμόζει επταετές πρόγραμμα για την αειφορία, θα υλοποιηθεί πρόγραμμα αναβίωσης και εφαρμογής της συλλογής βρόχινου νερού, αντίστοιχου με το ελληνικό πρόγραμμα, με τη συνεργασία του υπουργείου του Γκότζο, της GWP-Med και χρηματοδότηση από το Coca-Cola Foundation. 
 http://periplanomeno.wordpress.com

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...